مقالات

آشنایی با سیستم های اعلام حریق

سیستم های اعلام حریق

سیستم های اعلام حریق به عنوان تجهیزات اعلام حریق شناخته می شوند. جهت به حداقل رساندن خسارت های ناشی از حریق امروزه از انواع سیستم های  اعلام حریق به طور گسترده در ساختمان ها و اماکن مسکونی و صنعتی استفاده می شود. همچنین برای اطلاع دادن به ساکنین ساختمان در مواقع بروز حریق از این سیستم ها استفاده می شود تا حدالامکان از تلفات جانی جلوگیری شود. برای تشخیص حریق از اثرات سه گانه آن یعنی دود و حرارت و شعله استفاده می شود. سیستم های اعلام حریق به دو نوع عادی و هوشمند ساخته شده اند.

سیستم های اعلام حریق:

در این سیستم ها مکانی را که میخواهیم از حریق حفاظت کنیم را به مناطق مشخص تقسیم می نماییم تا در صورت بروز حریق بتوان محل را سریعتر و راحت تر تشخیص داد که به هر  کدام از این مناطق زون(zone ) گفته می شود.در سیستم های هوشمند نیز این عمل صورت می گیرد ولی مزیت آن این است که این سیستم ها دارای اجزای قابل آدرس دهی هستند و علاوه براینکه می توان زونی را که در آن حریق اتفاق افتاده است تشخیص داد می توان دقیقا عنصری را که حریق را تشخیص داده  را نیزمعین کرد و محل دقیق حریق را مشخص نمود و خبردهنده ها یی را که مربوط به آن محل می باشد فعال نمود .

harigh

 

بیشتر بخوانید: انواع کپسول و خاموش کننده های اتش نشانی

سیستم اعلام حریق به سه قسمت اصلی تقسیم می شوند :

– تجهیزات تشخیص حریق (دتکتورها)

– تجهیزات اعلام حریق ( فلاشرها ، آژیرها و … )

– مرکز کنترل یا پانل مرکزی که وظیفه ارتباط بین دتکتورها و وسایل اعلام حریق را به عهده دارد.

تجهیزات جانبی دیگری نیز برای تکمیل و قدرتمند نمودن سیستم اعلام حریق به کار می روند.

 

تجهیزات تشخیص حریق (دتکتورها)

دتکتورها وسایل الکترونیکی هستند که  وظیفه آنها تشخیص حریق و اعلام آن به مرکز کنترل میباشد.دتکتورها از انواع تحهیزات ایمنی هستند. این نوع از سیستم های اعلام حریق، در شکل ها و طرح های مختلف و معمولا به رنگ سفید توسط کارخانه های سازنده ارائه می شوند و در محلهای مناسب ساختمان مانند آشپزخانه – موتورخانه – اتاق بایگانی – راهروها – اتاق ها منزل – اتاق ها ی کنفرانس به صورت سقفی یا دیواری روی پایه های مخصوص نصب می شوند . بسته به اینکه دتکتورها از کدام اثر آتش برای تشخیص استفاده می کند در انواع گوناگونی به صورت زیر ساخته می شوند :

۱- دتکتور دودی       ۲- دتکتور حرارتی       ۳- دتکتور شعله ای

دتکتور دودی

 

دتکتور دودی

دتکتورهای دودی در مقابل دود و گردهای غلیظ حساس هستند و هنگامی که دود در مقابل حسگرها قرار گیرد به واسطه کابلهای ارتباطی به دستگاه مرکزی خبررسانی می کنند. دتکتورهای دودی، به عنوان یک سیستم اعلام حریق، عملکرد سریع تری از دتکتور های حرارتی دارند. همین تفاوت در میزان دفت، سبب گران تر بودن دکتورهای دودی میشود. حساسیت دتکتورهای دودی را با درصد تیرگی بر متر (%obs/m) می سنجند. طبق استاندارد انجمن سیستم های حفاظت از حریق بریتانیا، برای آشکارسازهای دودی سه نوع حساسیت با درصد های مختلف تعریف شده است :

  • حساسیت معمولی :5 % obs/m
  • حساسیت زیاد : 2 %obs/m
  • حساسیت خیلی زیاد : 8 %obs/m

دتکتورهای دودی را میتوان به انواع زیر تقسیم نمود:

  • دتکتور یونیزاسیون (رادیو اکتیو)
  • دتکتور فتوالکتریک یا نوری
  • دتکتور لیزری (بیم دتکتور )
  • دتکتور استنشافی یا مکشی

در این میان، دتکتور فتوالکتریک بیش ترین استفاده را دارد. برخی آشکار سازها ی دودی، مکانیسم حرارتی نیز دارند. این نوع آشکارسازها برای تشخیص دود از ساختار آشکارسازهای نوری بهره برده و جهت تشخیص گرمای حاصل از حریق، مکانیسمی همانند آشکارسازهای دمای ثابت دارند .

جهت عملکرد بهتر سیستم های اعلام حریق، آشکار سازهای دودی را نباید مستقیما در مقابل دریچه هوای رفت یعنی چیلر ها و کانال کولر قرار داد. تعویض جریان هوا تاثیر مستقیمی بر سطح تحت پوشش آشکارسازهای دودی داشته و هر چه مقدار تعویض هوا بیشتر باشد ، سطح پوشش آشکارساز کمتر در نظر گرفته میشود. برخی آشکارسازهای، به دیودی مجهز هستند که روشن و خاموش بودن و یا زمان چشمک زدن آن میتواند بیانگر وضعیت آشکارساز باشد.

دتکتور حرارتی

 

دتکتور حرارتی

دتکتورهای حرارتی نسبت به افزایش درجه حرارت حساس هستند. زمانی که بر اثر حریق، درجه حرارت محیط تغییرات غیر عادی کند این دتکتورها فعال می گردند.

این نوع از سیستم های اعلام حریق، دارای یک محفظه هستند. در داخل محفظه یک بی متال (دو نوار فلزی با جنس مختلف) قرار گرفته است. هوای گرم روی بی متال اثرگذار بوده و گرما سبب بسته شدن کنتاکت های آن میگردد.در نتیجه دتکتور عمل می نماید. این دتکتورها برای مکان هایی همچون آشپزخانه ها، موتورخانه ها و . . . مناسب هستند. در مورد وسایل برقی نیز که شروع حریق آنها با ساطع شدن حرارت همراه است که این نوع دتکتور، حرارت ناشی از وقوع حریق را در همان لحظات اولیه دیتکت کرده. سپس با بسته شدن مدار الکتریکی مربوطه به مرکز کنترل پنل اعلام می نماید. سپس اقدامات برنامه ریزی شده را بطور خودکار انجام داده و آژیرهای اعلام حریق نیز به صدا در می آید تا اشخاص را از وقوع حادثه مطلع نماید. این نوع دتکتور اصولا شامل دو نوع (ثابت و حساس به افزایش دما) می باشند.

دمای عملکرد این نوع آشکارسازها معمولا حدود 65 درجه است. دتکتور حرارتی در سیستم اعلام حریق بخصوص برای محیط هایی که بطور عادی حاوی دود می باشند (همانند آشپزخانه ها، شوفاژخانه ها، لباسشویی ها و پارکینگهای اتومبیل مناسب هستند. برای استفاده از این دتکتورها بایستی به حداکثر پوشش، حداکثر فاصله بین دیوار و دتکتور، فاصله بین دتکتورها، برآمدگی های روی سقف و … توجه کرد.

دتکتور شعله ای

دتکتور شعله ای

دتکتور شعله یا Flame Detector، معمولا در بازار آن را با نام دتکتورهای شعله شناخته میشود. اینگونه دتکتورها، جزو گرانقیمت ترین دتکتورهای مورد استفاده در سیستم های اعلان حریق می باشند. نوع معمولی و ساده این نوع آشکارسازها نظیر دتکتورهای شعله IR که دارای بدنه پلاستیکی هستند (ضد انفجار نیستند)، دارای رنج قیمتی حدود 400 هزار تا یک میلیون و دویست هزار تومان بسته به برند آن است.

دتکتور های شعله نوع UV معمولی مورد کاربرد در پروژه های ساختمانی و غیر صنعتی دارای محدوده قیمتی 900 تا 1،5 میلیون تومان می باشند.  این در حالی است که محدوده قیمتی انواع صنعتی و ضد انفجار این نوع آشکارسازها بسته به نوع و برند مورد استفاده محدوده قیمتی 2 تا 50 میلیون تومان است.عوامل موثر در قیمت آشکارساز:

نوع تکنولوژی آشکارسازی، برند سازنده، تاییدیه های آن آشکارساز، کشور سازنده، جنس بدنه آشکارساز (آلومینیوم یا فولاد ضد زنگ) اشاره نمود.

آشکارسازهای شعله  معمولا در فضاهایی استفاده می گردند که مایعات و گازهای قابل اشتعال موجود است. این سیستم اعلام حریق در مکان هایی نظیر انبارهای و سالن های رنگ، ایستگاه های پمپ گاز و بنزین، ایستگاه های هیدروژن، مخازن مایعات قابل اشتعال، ایستگاه های تقویت و یا تضعیف فشار گاز و… استفاده میشود.

انواع آشکارسازهای شعله

انواع دتکتور شعله را میتوان به صورت زیر نام برد:

  1. آشکارسازهای شعله ماورای بنفش
  2. آشکارساز شعله آرایه IR نزدیک
  3. آشکارساز شعله مادون قرمز (IR)
  4. دوربین های حرارتی مادون قرمز
  5. آشکارساز شعله ترکیبی UV/IR
  6. آشکارساز شعله ترکیبی IR/IR
  7. دتکتور شعله – Flame Detector ترکیبی IR3
  8. آشکارسازهای شعله ویدئویی
  9. آشکارساز شعله مادون قرمز IR4
  10. تشخیص شعله جریان یونیزاسیون
  11.   تشخیص شعله ترموکوپل

 

 

 

 

برای آشنایی با تجهیزات ایمنی اتش نشانی کلیک کیند

تجهیزات اعلام كننده حریق

برای آگاه کردن ساکنین ساختمان از بروز حریق از وسایل سمعی و بصری خاص سیستم های اعلام حریق استفاده می شوند که به سه گروه تقسیم می گردند:

۱- آژیر ( Sounder ) یا زنگ ( Bell )

۲- چراغ ها ی نشانگر ( (Flasher

۳- شستی ها ی اعلام حریق ( Manual Call Point ) ( MCP )

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *