مقالات

سیستم اطفا حریق گازی چیست؟

انواع سیستم اطفا حریق:

اطفا حریق یعنی خاموش کردن آتش و یا جلوگیری از گسترش آن. سیستم اطفا حریق گازی یکی از انواع سیستم اطفا حریق است و تجهیزات موجود در این سیستم ها در جهت مهار آتش طراحی شده است. این سیستم ها معمولا در مقابل آتش به طور اتوماتیک عمل می کنند.

دو دسته سیستم اطفا حریق داریم که مورد اول دستی و مورد دوم اتوماتیک است. بدیهی است که در سیستم اطفا حریق دستی به نیروی انسانی نیاز است. این دسته شامل انواع فراوانی از خاموش کننده های پودری، دی اکسید کربن، ترکیبات هالوژنه و حاوی کف است.

سیستم اطفا حریق گازی Co2 یکی از موثر ترین روش ها در اطفا حریق است. همانطور که میدانید حریق سه ضلع اصلی دارد. یکی از اضلاع آن اکسیژن است. با کاهش اکسیژن محیط می توانیم به اطفا حریق بپردازیم. این کار می تواند با افزایش دی اکسید کربن انجام شود. البته این روش اندکی اثر منفی بر روی زمین می گذارد. برای خاموش کردن آتش، حاصل این روش رضایت بخش است.

با پیشرفت علم سیستم اطفا حریق گازی نیز پیشرفت کرده است. امروزه سعی می کنند که از عوامل پاک در این سیستم استفاده کنند. محیط زیست و زمین همواره برای همگان مهم و حیاتی هستند. مراقبت از این دو جزو مهم ترین وظایف انسان است. استفاده از گازهای بی خطر در سیستم اطفا حریق گازی روشی موثر در حفظ و نگهداری از محیط زیست است.

استفاده از گاز های پاک و بی خطر همچنین سبب حفظ سلامتی انسان ها در کنار محیط زیست می شود. این گازهایی که ما آنها را پاک می نامیم بر روی لایه ازون اثر تخریبی نخواهند داشت. این گاز ها شامل سه دسته 1-نجیب یا بی اثر 2-هالوکربنی 3-نوک 1230 هستند. در ادامه به معرفی و بررسی هر یک از آنها خواهیم پرداخت.

 سیستم اطفا حریق گازهای نجیب و گاز نوک (novec) 1230 و مکان های مناسب آن:

در این بخش به معرفی سیستم اطفای حریق گازهای نجیب و گاز نوک  (novec) 1230 خواهیم پرداخت. اما خوب است که در ابتدا به سیستم اطفا حریق گازی نجیب یا بی اثر بپردازیم.

این سیستم شامل انواع مختلفی است. به دلیل تنوع این گازها، این نوع از سیستم اطفا حریق گازی نیز متنوع است. گاز های بی اثری مثل دی اکسید کربن، آرگون و نیتروژن تشکیل دهنده این سیستم ها هستند.

سیستم اطفا

معمولا فضایی که توسط گازهای بی اثر اشغال می شود بسیار است. به همین خاطر است که سیلندرهای نگهدارنده گاز های بی خطر ابعاد بزرگتری دارند. از جمله ویژگی های دیگر سیستم اطفا حریق گازی گازهای نجیب طولانی بودن زمان فعال سازی آنها است.

مکان هایی که این شیوه اشتعال زدایی مناسب آنهاست عبارتند از: اتاق های کامپیوتری و کنترل الکترونیکی، مرکز سوییچ مخابرات و مراکز داده پردازی.

انواع سیستم اطفا حریق گازی:

1-IG01: این سیستم از گاز آرگون تشکیل شده است؛ شیوه عملکرد این سیستم در اطفای حریق کاهش هرچه بیشتر اکسیژن است.

2-IG55: در این سیستم آرگون و نیتروژن به طور مساوی وجود دارد. این سیستم نیز مکانیسم عملکرد آن کاهش هر چه بیشتر اکسیژن است.

3-IG100: تماما از نیتروژن تشکیل شده است. اطفا حریق در این سیستم با حذف اکسیژن صورت می گیرد. توجه داشته باشید که استفاده بیش از حد از این سیستم اطفا حریق گازی سبب خفگی می شود.

4-IG541: از آرگون، نیتروژن و دی اکسید کربن تشکیل شده است. درصد گاز نیتروژن در آن بیشترین حد را دارد. در مرتبه آخر و کمتر از همه نیز، گاز دی اکسید کربن وجود دارد.

حالا وقت آن رسیده که به سیستم اطفا حریق گاز نوک بپردازیم. سیستم Novec 1230 بر روی محیط زیست هیچ گونه اثر تخریبی نخواهد داشت. به همین خاطر است که ما آن را از جمله روش های اطفای حریق پاک می دانیم. این سیستم وظیفه خود را با حذف عمل حرارت انجام می دهد. این کار در فرایند حریق وقفه ایجاد می کند. جالب است بدانید که ذخیره این عامل به صورت مایع است اما در نهایت به شکل گاز آزاد می گردد.

سیستم اطفا حریق هالوکربن و مکان های مناسب آن:

عوامل پاک در سیستم اطفا حریق هالوکربن به کار گرفته می شوند. این موضوع سبب شده که این سیستم اطفا حریق گازی فاقد هرگونه خاصیت سمی باشد. یکی از عایق ها در برابر جریان برق هالوکربن است که در کمتر از 10 ثانیه فعال می گردد. این شیوه مناسب مکان هایی است که در آن اسناد ارزشمند نگهداری میشود. مانند موزه ها و ادارات بایگانی و یا کتابخانه ها. همچنین خودروهای نظامی و وسایل حمل نقل دریایی از جمله اماکن مناسب این شیوه اشتعال زدایی هستند.

اطفا حریق گازی

 

این روش نیز انواع مختلفی دارد که در زیر به بیان مختصری از آنها پرداخته ایم:

سیستم اطفاء حریق گاز FM200 یا HFC-227EA: این مورد یک جایگزین خوب برای گاز هالون است. اما تفاوت آن با گاز هالون این است که اثر تخریبی بر روی محیط زیست ندارد اما هالون سبب تخریب زمین و محیط زیست می شود. این سیستم از ترکیب شیمیایی هپتا فلورو پروپان (HeptaFluoroPropane) تشکیل شده است.

برودت و سرمای ایجاد شده توسط آن به کاهش هرچه بیشتر حریق و اطفای آن کمک می کند. انتقال این گاز از طریق نازل های موجود در هر محیط و لوله کشی ثابت صورت می گیرد. بزرگترین حسن این سیستم اطفا حریق گازی، بی خطر بودن آن برای محیط زیست است.

سیستم اطفاء حریق گاز HFC-125: یکی از انواع سیستم اطفا حریق گازی هالوکربن است. مکانیسم این سیستم حذف کلی حرارت است. همانند مورد قبل با حذف حرارت سبب اطفا حریق در مکان مورد نظر می شود. این گاز نه رنگ و نه بو دارد و کاملا ایمن است. جریان الکتریکی نیز نمی تواند از آن عبور نماید. خواص فیزیکی گاز HFC-125 مانند گاز هالون است؛ نکته مهم درباره گاز HFC-125 این است که سبب از بین رفتن لایه اوزون نخواهد شد.

به طور کلی سیستم اطفا حریق گازی نحوه عملکرد مخصوص خود را دارد. در این روش، عامل اطفا به پوشاندن کل محیط می پردازد. این موضوع پوشانده شدن محیط به وسیله عامل اطفا، سبب می شود که چگالی بسیار بالایی ایجاد شود؛ در اصطلاح به این وضعیت خفه کردن حریق می گوییم. البته از این سیستم می شود به طور موضعی نیز استفاده کرد. یعنی به اطفای حریق فقط در یک ناحیه خاص بپردازیم.

اجزای سیستم اطفا حریق گازی:

سیستم اطفا حریق گازی از بخش های متعددی ساخته می شود؛ در واقع هر سیستم اطفا حریق از 3 بخش اساسی تشکیل می شود.

اول منبع یا سیلندر است؛ بدیهی است که همواره عامل اطفا حریق در این قسمت قرار می گیرد. مورد دوم لوله و نازل می باشد؛ وظیفه این بخش از سیستم اطفا حریق گازی انتقال گاز موجود در منبع است. سوم مربوط به بخشی است که راه انداز سیستم نام دارد و سبب راه اندازی سیستم اطفا حریق گازی ما می گردد. جالب است بدانید که انواع متفاوت شیر و نازل می تواند بر روی هر کدام از این منابع و لوله ها قرار بگیرد.

مزایای سیستم اطفا حریق

سیستم های اطفای حریق گازی طراحی های مختلفی دارند. این طراحی ها بر اساس ملاک های گوناگونی صورت می گیرد. عوامل متعدد مثل دمای اتاق، کلاس حریق، زمان تخلیه سیلندر، نوع منبع سوخت و غیره تاثیر بسیاری بر این طراحی دارند.

مزایا و معایب سیستم اطفا حریق گازی:

این سیستم دارای مزایای بسیاری می باشد. به همین خاطر امروزه از آن بسیار استفاده می شود. در ادامه به صورت تیتر وار و خلاصه به بیان مزایای آن می پردازیم.

  • تا زمانی که مواد درون کپسول به طور کامل تمام نشده باشد شارژ سالیانه برای آن انجام نمی شود. پس از تمام شدن مواد به آسانی می توانیم به شارژ کپسول بپردازیم.
  • اگر عملیات حریق انجام شود و مقداری از گاز مصرف شود جای نگرانی نیست. میتوانیم بعدا مجدد از مواد باقی مانده در کپسول استفاده کنیم.
  • گازهای موجود در سیستم اطفا حریق گازی با سایر گازها نمی توانند ترکیب شوند. جدا از این مسئله، خود گازهایی که در این سیستم مورد استفاده قرار می گیرند بی خطر هستند. این مزیت بزرگی برای محیط زیست و انسان است.
  • سرعت انجام عملیات با استفاده از این سیستم بسیار بالا است. هنگام آتش سوزی یکی از موارد حیاتی سرعت بالا در اطفای آن است.
  • اگر از کپسول استفاده نشود، در طول زمان گاز های موجود در آن خاصیت خود را حفظ می نمایند. این از دست ندادن خاصیت سبب خاطر جمعی ما خواهد شد.
  • سیستم اطفا حریق گازی کاملا تمیز و مرتب به اطفا حریق می پردازد. به گونه ای که پس از مهار آتش پسماند حاصل از این سیستم در محیط باقی نخواهد ماند.
  • جالب است بدانید که این سیستم با تمام این محاسن و امکانات هزینه کمی دارد. از جمله مزایای مهم آن خرید، نصب و تعمیر بسیار ارزان است. این ارزانی در کنار کیفیت بالا سبب محبوبیت این سیستم می شود.
  • این نوع از سیستم اطفا حریق طراحی خاص و منحصر به فردی دارد. این طراحی مربوط به قابلیت انعطاف پذیری آن می شود. بالا بودن قابلیت انعطاف پذیری سیستم اطفا حریق گازی مزیت غیر قابل چشم پوشی و مهمی است.

سیستم اطفا حریق گازی

 

  • اساسی ترین مزیت آن عدم تاثیر سوء بر محیط زیست است که از همان ابتدا اشاره کردیم.
  • اگر اطفای حریق به وسیله دی اکسید کربن انجام شود، ممکن است محیط زیست را دچار خلل و آسیب کند. همچنین در دراز مدت سبب سم آلود شدن محیط آتش سوزی می شود.
  • اگر سیستم اطفای حریق شما از نوع آیروسل باشد، حتما باید هر ده سال آن را شارژ کنید. حتی اگر در این ده سال آن را استفاده نکرده باشید.
  • خاموش کردن آتش با آیروسل، کثیف کاری بسیاری دارد و به راحتی تمیز نمی شود.
  • از دیگر معایب آیروسل، ایجاد مه غلیظ هنگام استفاده است. اگر در محیط آتش سوزی افرادی گیر کرده اند بهتر است از این شیوه استفاده نکنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

2 × سه =